Cập nhật: 01/08/2026
Khi nhu cầu thuốc men phát sinh vào lúc 2 giờ sáng — paracetamol cho trẻ sốt, thuốc dị ứng đột ngột, băng gạc cho vết thương nhỏ — hầu hết người dân Việt Nam phải chờ đến sáng hoặc tìm nhà thuốc trực 24/7 trong khu vực. Tại nhiều quốc gia tiên tiến, vấn đề này đã được giải quyết bằng tủ locker y tế và nhà thuốc tự động (pharmacy vending machine).
Mỹ: Pharmacy Vending Machine trong bệnh viện
Tại Mỹ, máy vending bán dược phẩm (PharmacyVending) đã hoạt động trong khuôn viên bệnh viện từ hơn một thập kỷ, nhưng mãi đến những năm gần đây mới được chú ý rộng rãi.
Mô hình phổ biến nhất: máy vending bán các thuốc không kê đơn (OTC) phổ biến — paracetamol, ibuprofen, thuốc dị ứng, thuốc ho và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe cơ bản — đặt tại khu vực chờ phòng cấp cứu và hành lang bệnh viện. Giá bán thường cao hơn nhà thuốc bình thường (premium for convenience), nhưng hành khách bệnh nhân và người thân sẵn sàng trả.
Trường hợp đặc biệt: một số bệnh viện tại Texas và Florida đã triển khai máy vending bán thuốc theo toa cho bệnh nhân đã đăng ký — bệnh nhân nhận mã sau khi khám và dùng mã để nhận thuốc từ máy vending, không cần xếp hàng tại quầy dược.
Châu Âu: Tủ locker y tế tại phòng khám và nhà thuốc
Tại Pháp và Bỉ, tủ locker y tế (pharmacie locker) đặt bên ngoài nhà thuốc cho phép khách hàng nhận đơn thuốc đã đặt trước ngoài giờ làm việc. Dược sĩ chuẩn bị thuốc trong giờ làm, nạp vào locker theo đơn; bệnh nhân nhận mã qua SMS và tự lấy thuốc bất kỳ lúc nào.
Mô hình này đặc biệt hữu ích cho bệnh nhân điều trị bệnh mãn tính cần nhận thuốc định kỳ — họ không cần đến nhà thuốc trong giờ hành chính nữa, chỉ cần đến khi tiện để lấy thuốc đã được chuẩn bị sẵn.
Anh (NHS): một số bệnh viện NHS thí điểm tủ locker phát thuốc cho bệnh nhân nội trú được xuất viện ngoài giờ. Thay vì chờ dược sĩ trực, bệnh nhân nhận mã và tự lấy thuốc từ locker ngay khi sẵn sàng ra về.
Singapore: Tủ locker phân phát thiết bị y tế
Singapore Health Hub đã triển khai tủ locker tại các trung tâm y tế cộng đồng (polyclinic) để phân phát thiết bị y tế dùng tại nhà: máy đo huyết áp cho mượn, dải đo đường huyết, thiết bị tập phục hồi chức năng.
Bệnh nhân đăng ký mượn qua app, nhận mã và lấy thiết bị từ locker. Khi trả lại, thiết bị được khử trùng trước khi đưa vào locker cho người dùng tiếp theo. Toàn bộ quy trình không cần nhân viên y tế trực tiếp can thiệp.
Phân biệt với máy vending y tế tại châu Á
Tại Nhật Bản, máy vending bán khẩu trang, thuốc đau đầu và vitamin đã phổ biến từ lâu tại ga tàu và khu thương mại. Đây không phải loại máy bán thuốc kê đơn mà là tiện lợi hóa sản phẩm y tế OTC.
Xu hướng này đã lan sang nhiều quốc gia Đông Nam Á: tại Thái Lan và Malaysia, máy vending bán khẩu trang, gel sát khuẩn và băng gạc đã xuất hiện tại sân bay và trung tâm thương mại.
Việt Nam: Cơ hội và rào cản pháp lý
Tại Việt Nam, việc bán thuốc (kể cả OTC) qua máy vending hiện chưa có khung pháp lý rõ ràng — theo quy định hiện hành, thuốc phải được bán qua nhà thuốc có dược sĩ phụ trách. Đây là rào cản pháp lý cần giải quyết trước khi mô hình nhà thuốc tự động có thể triển khai.
Tuy nhiên, tủ locker y tế không bán thuốc mà phân phát cho bệnh nhân đã được kê đơn là hướng đi khả thi hơn trong ngắn hạn, phù hợp với khung pháp lý hiện có.
Còn về phân phối vật tư y tế không cần kê đơn (khẩu trang, gel sát khuẩn, dung cụ đo nhiệt độ), đây là cơ hội thực sự cho các nhà đầu tư vending tại Việt Nam — đặc biệt tại bệnh viện, phòng khám và sân bay nơi nhu cầu mua khẩn cấp phát sinh thường xuyên.
Nếu bạn đang nghiên cứu về tủ locker thông minh hoặc máy vending cho môi trường y tế, hãy liên hệ TSE Vending để được tư vấn giải pháp phù hợp với quy định Việt Nam hiện hành.